Βασικά σημεία
- Η αντλία θερμότητας είναι το μεγαλύτερο ηλεκτρικό φορτίο του σπιτιού, οπότε ταιριάζει ιδανικά με ένα φωτοβολταϊκό που της δίνει δωρεάν ρεύμα.
- Για να τροφοδοτήσετε και την αντλία, χρειάζεστε μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό από το βασικό: ενδεικτικά 2 έως 4 kWp επιπλέον.
- Η διαχείριση φορτίων (load shifting) και ένα δοχείο αδρανείας (buffer tank) σας επιτρέπουν να θερμαίνεστε με τον ήλιο μέσα στη μέρα.
- Να είστε ρεαλιστές: τον χειμώνα η παραγωγή πέφτει ενώ η ανάγκη θέρμανσης κορυφώνεται, οπότε το δίκτυο και το net billing καλύπτουν το χάσμα.
- Συνδυάζονται δύο επιδοτήσεις: το Φωτοβολταϊκά στη Στέγη για το ΦΒ και το Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης για την αντλία.
Πηγές: ΡΑΑΕΥ, ΔΕΔΔΗΕ, ΥΠΕΝ, δεδομένα αγοράς. Τελευταία ενημέρωση: 19/07/2026.
Γιατί ταιριάζουν η αντλία θερμότητας και τα φωτοβολταϊκά;
Η αντλία θερμότητας είναι, μακράν, το μεγαλύτερο ηλεκτρικό φορτίο ενός σπιτιού. Ενώ ο φωτισμός, το ψυγείο και οι μικροσυσκευές καταναλώνουν μερικές εκατοντάδες κιλοβατώρες τον χρόνο, η θέρμανση και η ψύξη με αντλία θερμότητας μπορεί να προσθέσουν 2.000 έως 5.000 kWh ετησίως. Αυτό το μεγάλο, σταθερό φορτίο είναι ακριβώς ό,τι χρειάζεται ένα φωτοβολταϊκό για να αξιοποιηθεί στο έπακρο.
Χωρίς αντλία θερμότητας, ένα τυπικό σπίτι αυτοκαταναλώνει μόνο το ~30 % της ηλιακής παραγωγής και στέλνει την υπόλοιπη στο δίκτυο. Με μια αντλία θερμότητας που «πίνει» ρεύμα μέσα στη μέρα, η αυτοκατανάλωση ανεβαίνει σημαντικά, γιατί υπάρχει πλέον μια μεγάλη συσκευή έτοιμη να απορροφήσει την ενέργεια τη στιγμή που παράγεται.
Με απλά λόγια: το φωτοβολταϊκό παράγει φθηνή κιλοβατώρα και η αντλία τη μετατρέπει σε θέρμανση με συντελεστή απόδοσης 3 έως 5. Έτσι, 1 kWh δωρεάν ηλιακού ρεύματος γίνεται 3 έως 5 kWh θερμότητας. Αν θέλετε τα βασικά για το πώς δουλεύει μια αντλία θερμότητας (COP/SCOP, τύποι, κόστος), δείτε τον αναλυτικό οδηγό αντλίας θερμότητας. Εδώ εστιάζουμε αποκλειστικά στη συνέργεια με το φωτοβολταϊκό.
Πόσα kWp φωτοβολταϊκού χρειάζεται μια αντλία θερμότητας;
Ο γενικός κανόνας είναι απλός: στο φωτοβολταϊκό που θα καλύψει τις «κανονικές» ανάγκες του σπιτιού, προσθέτετε επιπλέον ισχύ για να τροφοδοτεί και την αντλία θερμότητας. Πόση επιπλέον ισχύ εξαρτάται από το μέγεθος του σπιτιού, τη μόνωση και την ετήσια θερμική κατανάλωση. Ο παρακάτω πίνακας δίνει ενδεικτικά μεγέθη.
| Σπίτι | Ισχύς αντλίας | Ετήσια κατανάλωση αντλίας | Επιπλέον kWp ΦΒ |
|---|---|---|---|
| έως 80 m² | ~8 kW | ~2.000 kWh | +1,5 έως 2 kWp |
| ~120 m² | ~12 kW | ~3.000 kWh | +2 έως 3 kWp |
| ~150 m² | ~14-16 kW | ~4.000 kWh | +3 έως 4 kWp |
| ~200 m² | ~18-20 kW | ~5.000 kWh | +4 έως 5 kWp |
Ενδεικτικές τιμές, όχι κανόνας
Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά μεγέθη για μέτρια μονωμένο σπίτι σε κλίμα κεντρικής Ελλάδας. Η πραγματική ανάγκη εξαρτάται από τη μόνωση, τον προσανατολισμό της στέγης, το κλίμα της περιοχής και τις συνήθειές σας. Ζητήστε πάντα μελέτη θερμικών απωλειών και διαστασιολόγηση φωτοβολταϊκού από μηχανικό πριν επενδύσετε.
Για να υπολογίσετε με ακρίβεια τη βασική ισχύ που χρειάζεται το σπίτι σας, χρησιμοποιήστε τον οδηγό πόσα kWp χρειάζεται ένα σπίτι με φωτοβολταϊκά και προσθέστε την επιπλέον ισχύ του πίνακα για την αντλία.
Ο ρόλος της μπαταρίας και της διαχείρισης φορτίων
Το κλειδί για να θερμαίνεστε με τον ήλιο είναι να καταναλώνετε τη ηλιακή ενέργεια τη στιγμή που παράγεται, δηλαδή μέσα στη μέρα. Αυτό λέγεται load shifting (μετατόπιση φορτίου) και είναι η πιο οικονομική στρατηγική, γιατί δεν απαιτεί ακριβή αποθήκευση.
Δύο τρόποι να «κρατήσετε» την ηλιακή θερμότητα
- Δοχείο αδρανείας (buffer tank): η αντλία λειτουργεί μέσα στη μέρα με ηλιακό ρεύμα και αποθηκεύει θερμότητα σε ένα δοχείο νερού, που αποδίδεται σταδιακά το βράδυ. Είναι «θερμική μπαταρία», πολύ φθηνότερη από μπαταρία ρεύματος.
- Προθέρμανση (preheating): ένας έξυπνος ελεγκτής ή το net metering inverter ανεβάζει λίγο τη θερμοκρασία του χώρου ή του ζεστού νερού τις ηλιόλουστες ώρες, ώστε το σπίτι να φτάνει «προθερμασμένο» στο βράδυ.
Η μπαταρία αποθήκευσης έρχεται ως δεύτερο βήμα. Κρατά την περίσσεια ηλιακή ενέργεια της ημέρας για να καλύψει την αντλία και τις υπόλοιπες συσκευές το βράδυ, ανεβάζοντας την αυτοκατανάλωση από ~30 % σε 70-80 %. Ωστόσο, για το βαρύ χειμερινό φορτίο της θέρμανσης η μπαταρία οικιακού μεγέθους εξαντλείται γρήγορα, γι' αυτό το δοχείο αδρανείας συχνά αποδίδει καλύτερη σχέση κόστους-οφέλους για τη θέρμανση.
Στην πράξη, ο πιο αποδοτικός συνδυασμός είναι: φωτοβολταϊκό + αντλία θερμότητας με buffer tank + έξυπνη διαχείριση φορτίων, και προαιρετικά μια λελογισμένη μπαταρία αν καταναλώνετε πολύ το βράδυ.
Χειμώνας vs καλοκαίρι: το χάσμα παραγωγής και ανάγκης
Εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια. Το μεγάλο «αγκάθι» του συνδυασμού είναι ότι η ηλιακή παραγωγή και η ανάγκη θέρμανσης κινούνται αντίστροφα: τον χειμώνα, που θέλετε περισσότερη θέρμανση, ο ήλιος δίνει τη λιγότερη ενέργεια. Ένα φωτοβολταϊκό στην Ελλάδα παράγει τον Δεκέμβριο μόλις το ~30-40 % της παραγωγής που δίνει τον Ιούνιο.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά
- Καλοκαίρι: η αντλία λειτουργεί ως ψύξη και τροφοδοτείται σχεδόν αποκλειστικά από τον ήλιο, αφού η παραγωγή είναι στο μέγιστο και η ζήτηση μέσα στη μέρα.
- Ενδιάμεση εποχή: άνοιξη και φθινόπωρο, η ηλιακή κάλυψη της θέρμανσης παραμένει υψηλή, ιδίως με load shifting μέσα στη μέρα.
- Καρδιά του χειμώνα: ο ήλιος καλύπτει ένα μέρος μόνο της θέρμανσης. Το υπόλοιπο το αγοράζετε από το δίκτυο, αξιοποιώντας και την πίστωση που έχετε χτίσει το καλοκαίρι μέσω net billing.
Γι' αυτό ο ρεαλιστικός στόχος δεν είναι το «μηδενικό κόστος θέρμανσης», αλλά η μέγιστη ετήσια ηλιακή κάλυψη. Το net billing γεφυρώνει το εποχικό χάσμα: η περίσσεια του καλοκαιριού αποζημιώνεται και βοηθά να μειωθεί το χειμερινό κόστος. Μην εμπιστεύεστε υποσχέσεις για πλήρως δωρεάν χειμερινή θέρμανση μόνο από φωτοβολταϊκά.
Κόστος και απόσβεση του συνδυασμού
Ο συνδυασμός είναι δύο επενδύσεις που δένουν: το φωτοβολταϊκό (με την επιπλέον ισχύ για την αντλία) και η ίδια η αντλία θερμότητας. Το καλό είναι ότι η μία ενισχύει την απόσβεση της άλλης: όσο φθηνότερα τροφοδοτείτε την αντλία, τόσο μεγαλώνει η εξοικονόμηση έναντι του πετρελαίου ή του φυσικού αερίου.
Ενδεικτικό κόστος ανά σκέλος
- Φωτοβολταϊκό 5-7 kWp: ενδεικτικά 5.000 έως 9.000 €, πριν την επιδότηση, ανάλογα με τη μπαταρία και τον εξοπλισμό.
- Αντλία θερμότητας: ενδεικτικά 6.000 έως 19.000 € για ένα μεσαίο σπίτι, ανάλογα με την ισχύ και το tier της λύσης.
- Buffer tank και αυτοματισμοί: ενδεικτικά 800 έως 2.000 € επιπλέον, που συνήθως αξίζουν για την ηλιακή κάλυψη της θέρμανσης.
Γιατί η απόσβεση επιταχύνεται όταν είναι μαζί
Μια αντλία θερμότητας που λειτουργεί με ρεύμα δικτύου στα ~0,15 €/kWh έχει σημαντικό λειτουργικό κόστος. Όταν όμως μεγάλο μέρος της ετήσιας κατανάλωσής της καλύπτεται από ηλιακή κιλοβατώρα κόστους σχεδόν μηδέν, το ετήσιο όφελος μεγαλώνει και η συνολική απόσβεση του πακέτου πέφτει ενδεικτικά στα 7 έως 12 έτη, και ακόμα λιγότερο με τις επιδοτήσεις.
Ενδεικτική εκτίμηση βάσει μέσων τιμών αγοράς (07/2026). Για ακριβές κόστος και χρόνο απόσβεσης, ζητήστε προσφορά και μελέτη από εγκαταστάτη.
Επιδοτήσεις που συνδυάζονται
Το μεγάλο πλεονέκτημα του συνδυασμού είναι ότι κάθε σκέλος έχει το δικό του πρόγραμμα στήριξης. Σχεδιάζοντας σωστά, μπορείτε να αξιοποιήσετε και τις δύο επιδοτήσεις και να μειώσετε δραστικά την αρχική επένδυση.
Για το φωτοβολταϊκό
Το πρόγραμμα Φωτοβολταϊκά στη Στέγη επιχορηγεί την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού και μπαταρίας, με εισοδηματικά κριτήρια και αυξημένο ποσοστό για τη μπαταρία.
Ελέγξτε τα τρέχοντα κριτήρια και ποσοστά, που αλλάζουν ανά κύκλο του προγράμματος.
Για την αντλία θερμότητας
Η επιδότηση Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης καλύπτει την αντικατάσταση παλιού λέβητα με αντλία θερμότητας, με ποσοστό που φτάνει ενδεικτικά έως και 50-70 % ανάλογα με την κατηγορία νοικοκυριού.
Εναλλακτικά, η ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα Εξοικονομώ.
Δεν εντάσσονται πάντα τα δύο σκέλη στον ίδιο κύκλο ή στο ίδιο πρόγραμμα, γι' αυτό σχεδιάστε τη σειρά των αιτήσεων με τον μηχανικό σας. Συχνά συμφέρει να εγκαταστήσετε πρώτα την αντλία θερμότητας (μέσω Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης) και να διαστασιολογήσετε στη συνέχεια το φωτοβολταϊκό ώστε να καλύπτει και το νέο, αυξημένο φορτίο.
Η σύσταση των ειδικών της Selectra
Αξίζει να συνδυάσετε αντλία θερμότητας και φωτοβολταϊκά;
Ναι, με μία προϋπόθεση: να μπείτε με ρεαλιστικές προσδοκίες. Ο συνδυασμός είναι από τις πιο αποδοτικές ενεργειακές επενδύσεις για ένα ελληνικό σπίτι, γιατί δένει τη φθηνότερη κιλοβατώρα (ηλιακή) με τον αποδοτικότερο τρόπο θέρμανσης (αντλία). Αλλά η χειμερινή θέρμανση δεν καλύπτεται πλήρως από τον ήλιο, και όποιος σας υπόσχεται μηδενικό λογαριασμό τον Ιανουάριο δεν είναι ειλικρινής.
- 1 Διαστασιολογήστε το ΦΒ για το νέο φορτίο. Προσθέστε την επιπλέον ισχύ που χρειάζεται η αντλία, αλλιώς θα συνεχίσετε να αγοράζετε ρεύμα από το δίκτυο.
- 2 Επενδύστε στη διαχείριση φορτίων. Ένα buffer tank και έξυπνος έλεγχος αποδίδουν συχνά καλύτερα από μια ακριβή μεγάλη μπαταρία για τη θέρμανση.
- 3 Κρατήστε καλό τιμολόγιο για τον χειμώνα. Αφού το δίκτυο θα καλύπτει το χειμερινό χάσμα, βεβαιωθείτε ότι πληρώνετε το φθηνότερο δυνατό ρεύμα γι' αυτό το υπόλοιπο.
Δείτε πώς δένουν όλα τα κομμάτια μαζί στον οδηγό για την αυτοπαραγωγή ρεύματος.
Καλύψτε το χειμερινό χάσμα με το φθηνότερο ρεύμα
Ακόμη και με αντλία θερμότητας και φωτοβολταϊκά, ένα μέρος της θέρμανσης θα έρχεται από το δίκτυο τον χειμώνα. Βεβαιωθείτε ότι το πληρώνετε στη χαμηλότερη δυνατή τιμή: συγκρίνετε δωρεάν όλους τους παρόχους.